اسلام و پژوهش های مدیریتی، سال پانزدهم، شماره اول، پیاپی 30، بهار و تابستان 1404، صفحات -

    الگوی قرآنی مدیریت راهبردی اسلامی بر اساس مبانی معرفت‌شناختی علامه مصباح یزدی (ره)

    نوع مقاله: 
    پژوهشی
    نویسندگان:
    doi 10.22034/modiriyati.2026.5003115
    چکیده: 
    پژوهش حاضر با هدف تبیین و ارائه‌ی الگوی قرآنی مدیریت راهبردی اسلامی بر پایه‌ی مبانی معرفت‌شناختی علامه محمدتقی مصباح یزدی (ره) انجام شده است. با استفاده از روش تفسیری–تحلیلی و استنباط موضوعی از قرآن کریم، اصول بنیادین مدیریت راهبردی اسلامی استخراج گردیده است. داده‌ها از منابع قرآنی، تفاسیر المیزان و تسنیم، و آثار فلسفی و معرفت‌شناختی علامه مصباح یزدی گردآوری و تحلیل شد. نتایج نشان داد که نظام مدیریتی اسلامی بر سه رکن معرفتی «وحی، عقل و تجربه» استوار است و شش اصل راهبردی آن شامل «توحید در تدبیر، شوری، بصیرت، کرامت انسان، ولایت و سنت‌های الهی» است. این اصول در قالب الگویی چرخه‌ای، فرآیند تصمیم‌سازی، اجرا و ارزیابی را در پرتو هدایت الهی سامان می‌دهند. مقایسه‌ی تطبیقی با نظریه‌های مدیریتی غربی نشان داد که مدیریت مدرن بر عقلانیت ابزاری و سودمحوری مبتنی است، در حالی‌که مدیریت اسلامی بر عقلانیت هدایت‌گر، غایت‌مداری الهی و رشد انسان در مسیر قرب تأکید دارد.
    Article data in English (انگلیسی)
    Abstract: 
    This study aims to present a Qur’anic model of Islamic Strategic Management based on the epistemological foundations of Allameh Mohammad-Taqi Misbah Yazdi. Using a thematic–interpretive and analytical approach to the Qur’an, the study identifies six foundational principles of Islamic strategic management: Tawḥīd in administration, consultation (Shūrā), insight (Basīrah), human dignity, leadership (Wilāyah), and divine laws (Sunan Ilāhiyyah). The model is epistemologically grounded in revelation, reason, and experience as the three sources of knowledge in Islamic thought. Data were collected from Qur’anic texts, the Al-Mizan and Tasnīm commentaries, and Misbah Yazdi’s philosophical writings. Comparative analysis demonstrates that while modern management is rooted in instrumental rationality and material utility, Islamic management emphasizes guided rationality and divine-oriented teleology. This Qur’anic model provides a theoretical framework for the Islamization of management science and the design of strategic systems consistent with human spiritual growth
    شیوه ارجاع به این مقاله: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    شیخ زاده، عزیزالله، امینی، بتول سادات. (1404) الگوی قرآنی مدیریت راهبردی اسلامی بر اساس مبانی معرفت‌شناختی علامه مصباح یزدی (ره). دو فصلنامه اسلام و پژوهش های مدیریتی، 15(1)، - https://doi.org/10.22034/modiriyati.2026.5003115.

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    عزیزالله شیخ زاده؛ بتول سادات امینی."الگوی قرآنی مدیریت راهبردی اسلامی بر اساس مبانی معرفت‌شناختی علامه مصباح یزدی (ره)". دو فصلنامه اسلام و پژوهش های مدیریتی، 15، 1، 1404، -

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    شیخ زاده، عزیزالله، امینی، بتول سادات.(1404) 'الگوی قرآنی مدیریت راهبردی اسلامی بر اساس مبانی معرفت‌شناختی علامه مصباح یزدی (ره)'، دو فصلنامه اسلام و پژوهش های مدیریتی، 15(1), pp. -

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    شیخ زاده، عزیزالله، امینی، بتول سادات. الگوی قرآنی مدیریت راهبردی اسلامی بر اساس مبانی معرفت‌شناختی علامه مصباح یزدی (ره). اسلام و پژوهش های مدیریتی، 15, 1404؛ 15(1): -