اسلام و پژوهش‌های مدیریتی

فعالیت‌های اجتماعی هدفمند، هنگامی که با تفکر تشکیلاتی و نظم از پیش طراحی شده پیش برود بستر موفقیت بیشتری خواهد داشت. فعالیت‌های آموزشی و فرهنگی حوزه علمیه نیز در بستر اندیشه تشکیلاتی می‌تواند سریان بیشتری در جامعه پیدا کند. از این‌رو، برخی از اندیشمندان حوزه‌ای همچون علامه مصباح یزدی (ره) تلاش کرده‌اند که اقدامات خود را به صورت منظم و سازماندهی شده در حوزه دنبال کنند. این پژوهش با روش کیفی و تحلیل محتوای اسنادی به بررسی نظام فکری و اقدامات عملی علامه مصباح یزدی (ره) در حوزه مدیریت تشکیلاتی پرداخته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که الگوی مدیریتی ایشان بر اصول «تکلیف‌گرایی دینی، مدیریت بر مبنای وظیفه شرعی»، «عقلانیت سیستمی، نگاه کل نگر به مدیریت با درنظر گرفتن تحول وسیالیت پدیده های انسانی»، «انعطاف‌پذیری سازمانی، ترکیب هوشمندانه سنت و نوآوری در مدیریت» و «مسئولیت اجتماعی نهاد دینی» استوار است. مطالعه تطبیقی اقدامات عملی ایشان مؤید آن است که این الگو توانسته میان سنت حوزه‌ای و نیازهای مدیریت نوین پیوند برقرار کند. مقاله حاضر با استناد به منابع معتبر، تبیین مبانی از منابع دسته اول و همچنین مصاحبه با همراهان ایشان، تحلیلی از سبک مدیریتی وی با استاد به مبانی دینی، به عنوان یک نظریه بومی مدیریت اسلامی ارائه می دهد.