تأثيرپذيري امام خميني ره از الگوي نظارتي امام علي‌ عليه السلام بر كارگزاران

سال پنجم، شماره دوم، پياپي 12، بهار و تابستان 1395

سيد روح الله طباطبايي ندوشن/ كارشناس ارشد علوم و قرآن حديث دانشگاه يزد             sr.tabatabae@ostanyazd.ir

علي محمد ميرجليلي/ دانشيار دانشگاه آية‌الله حائري ميبد                                                  almirjalili@yazd.ac.ir

دريافت: 15/09/1394 ـ پذيرش: 28/01/1395

چكيده

نظارت عاملي کارآمد براي تطبيق فعاليت‌هاي يک مجموعه با اهداف و آرمان‌هاي آن، ساختارمندي رفتار اعضا، و ضمانتي براي مديريت صحيح آن مجموعه محسوب مي‌شود. حکومت‌ها نيز به عنوان اداره‌کنندة جوامع، ‌نيازمند نظارت بر عملکرد افراد زيرمجموعة خود هستند. نظام حكومتي امام علي‌ عليه السلام به واسطة برخورداري از مباني محکم اعتقادي- ديني و قرار داشتن امام در رأس هرم مديريتي آن، توجه ويژه و مضاعفي به مقولة نظارت بر کارگزاران داشته است. نوشتار حاضر به روش «توصيفي‌– تحليلي» و فيش‌برداري کتابخانه‌اي، ابعاد نظارت در دستگاه حكومتي امام علي عليه السلام را بررسي مي‌كند و سپس الگوگيري‌هاي بنيانگذار انقلاب اسلامي از الگوي نظارتي امام علي عليه السلام را به بحث مي‌گذارد. در اين پژوهش، روش‌ها و اجزاي الگوي نظارتي امام علي عليه السلام بر كارگزاران از جمله نظارت مستقيم، و توجه به گزارش‌هاي مردمي احصا شده است و ضمن استخراج الگوي نظارتي اميرمؤمنان، تأثيرپذيري امام خميني ره از اين الگو به اثبات مي رسد. نتيجة پژوهش حاضر نشان مي‌دهد حضرت امير عليه السلام به روش‌هاي گوناگون و در عين حال، نظام‌مند در قالب يك الگو، بر عملكرد كارگزاران نظارت داشتند. بنيانگذار انقلاب اسلامي نيز با در نظر گرفتن بايسته‌هاي اجرايي اين الگو، از اجزا و روش‌هاي ذيل آن، به ميزان قابل توجهي تأثير پذيرفته بود.

كليدواژه‌ها: امام علي عليه السلام‌، امام خميني ره، حكومت، نظارت، كارگزاران.