بررسي مفهوم تعهد سازماني از منظر نهج البلاغه (با تمركز بر نامه‌هاي اميرالمؤمنين‌‌ عليه السلام)

سال دهم، شماره اول، پياپي20، بهار و تابستان 1399

عبدالله توكلي / دانشيار گروه مديريت پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم
* محبوبه رشيدي/ دانشجوي دكتراي مديريت دولتي دانشگاه علامه طباطبايي، تهران     rashidi_2011@yahoo.com
دريافت: 26/02/1399 ـ پذيرش: 03/04/1399

چکيده
تعهد سازماني يک نگرش مهم شغلي و سازماني است که در طول سال‌هاي گذشته مورد علاقة بسياري از محققان رشته‌هاي رفتار سازماني و روان‌شناسي بوده است. پژوهش حاضر با تأکيد بر نامه‌هاي اميرالمؤمنين عليه السلام با روش تحليل مضمون در‌ پي بررسي مفهوم تعهد سازماني از نگاه مديريت اسلامي و مقايسة آن با ديدگاه غربي است. بر اساس يافته‌هاي پژوهش مي‌توان به دو نوع تعهد سازماني اشاره کرد که عبارت‌اند از: تعهد سازماني ممدوح و تعهد سازماني مذموم. با کاوش در نامه‌هاي حضرت علي عليه السلام سه بعد از تعهد سازماني ممدوح که در ادبيات غرب نيز وجود دارد (تعهد هنجاري، دروني و تبعيت) و يک بعد از تعهد سازماني مذموم (متابعت منهي) کشف شد. در مرحلة بعد به بررسي انواع تعهد سازماني در نامه‌هاي حضرت پرداخته شد و پنج نوع تعهد سازماني موجود در ادبيات مديريت در نامه‌هاي نهج‌البلاغه استخراج شد، که عبارت‌اند از: تعهد به ارباب رجوع، تعهد به سازمان، تعهد به وظيفه، تعهد به گروه‌هاي کاري و گروه، و تعهد به خود. در آخر نيز راهکارهايي براي ايجاد و تقويت تعهد کارکنان و مديران از منظر نهج‌البلاغه مطرح شد که عبارت‌اند از: عدالت و انصاف، ارزيابي و شايسته‌گزيني، مشارکت و مشورت. 
كليدواژه‌ها: تعهد سازماني، الگوهاي تعهد، نامه‌هاي اميرالمؤمنين عليه السلام، نهج‌البلاغه.


 

سال انتشار: 
1399
شماره مجله: 
20
شماره صفحه: 
23