نظرية «سيستم‌ها» و كاركردهاي قرآني آن

قيمت مقاله الكترونيكي: 
1500تومان

سال هفتم، شماره دوم، پياپي 17، پاييز و زمستان 1397

محمدمهدي آجيليان مافوق/ استاديار دانشگاه شيراز     majilian66@gmail.com
محمدحسن رستمي/ دانشيار دانشگاه فردوسي مشهد     Rostami@um.ac.ir
سيد مصطفي احمدزاده/ استاديار پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامي    mostafa.ahmadzadeh@gmail.com
دريافت: 24/02/1397 ـ پذيرش: 2/06/1397
چکيده
اين نوشتار با هدف تبيين جايگاه نظرية «سيستم‌ها» و کارکردهاي آن در مطالعات قرآني، کارکردهاي قرآني اين نظريه را با روش «توصيفي ـ تحليلي» بررسي کرده است. بر اساس بررسي انجام شده، نظرية «سيستم‌ها»، دست‌كم در پنج حوزه از مطالعات قرآني قابل طرح و بررسي است: 1. روش تفسير قرآن به قرآن؛ 2. معناشناسي واژگان قرآن کريم؛ 3. تدبّر و فهم روشمند و هماهنگ ظاهر قرآن؛ 4. پاسخ به برخي شبهات و سؤالات عصري؛ 5. نظم قرآن. بر اساس بررسي انجام شده در اين پنج حوزه، به نظر مي رسد به کارگيري نظريۀ «سيستم‌ها» در تفسير قرآن کريم، نتايج سودمندي دارد؛ از جمله: الف. دوري از تفسير جزءنگرانه؛ ب. دست‌يابي به معاني دقيق واژگان قرآن کريم؛ ج. کشف روابط ميان آيات و سوره ها؛ د. ارائۀ پاسخ‌هاي قانع‌کننده‌تر به سؤالات و شبهات عصري؛ ه‍. نشان دادن نظم شگفت انگيز قرآن کريم. اين کارکردها و نتايج نشان مي دهد که لازم است مفسّران در تعامل با ساير دانش ها، به توسعه، تقويت و تدقيق مباني دانش تفسير قرآن کريم همّت گمارند تا راه براي افق گشايي‌هاي جديد از آموزه‌هاي قرآن کريم هموار گردد.  
کليدواژه‌ها: نظريۀ «سيستم ها»، کارکردهاي قرآنيِ نظريۀ «سيستم ها»، تفسير قرآن به قرآن، تدبّر سيستمي، معناشناسي سيستمي.