تبيين و مقايسه مباني معرفت شناسي و فلسفي مديريت دانش از ديدگاه اسلام و غرب

سال پنجم، شماره دوم، پياپي 12، بهار و تابستان 1395

وحيد فرهمند/ کارشناس ارشد معارف اسلامي و مديريت صنعتي دانشگاه امام صادق  عليه السلام   vahidfarahman@gmail.com

رؤيا قاسمي/ کارشناس ارشد رياضيات کاربردي دانشگاه خواجه نصيرالدين طوسي    ghasemi.roya67@yahoo.com   

ياسر سبحاني فرد/ استاديار دانشگاه علم و صنعت تهران

دريافت: 18/11/1394 ـ پذيرش: 02/04/1395

چكيده

در اين عصر، دانش نخستين منبع راهبردى براى  انسان ها  و سازمان ها محسوب مى شود. سازمان هايى موفق هستند كه دانش جديد ايجاد كنند، آن  را  به  شكلى گسترده در سراسر سازمان خود توزيع نمايند و به سرعت اين دانش جديد را به  فناورى ها  و محصولات جديد تبديل سازند. براي موفقيت سازمان ها در اين زمينه و دستيابي به قدرت دانش، شناخت مباني معرفت شناسي و فلسفي مديريت دانش امري ضروري به نظر مي رسد . فلسفة «مديريت دانش» به عنوان يک رشته، هم در ديدگاه اسلامي و هم ديدگاه غربي شناخته شده است و مي تواند منبع اقتصاد، قدرت و رفاه باشد. تمرکز بر روي فلسفة مديريت دانش و مقايسة ديدگاه سنتي و نوين آن، منجر به کشف راه هاي جديدي مي شود که از طريق آن، دانش شناخته، مديريت و اعمال مي شود. هدف اين مقاله تبيين مباني معرفت شناسي و فلسفي مديريت دانش در غرب و بازخواني و مقايسة آن بر اساس معرفت شناسي ديني و مباني اسلام با استفاده از روش «فرايند چرخه اي تحليل» است. پس از درک عميق تفاوت ماهوي مديريت دانش در غرب و اسلام، زمينه براي جاي گزيني مباني معرفت شناسي ديني با مباني موجود فراهم مي شود. بدين روي، با جمع بندي و استنباط از تمام مباحث، اطلاعات و نتايج مرتبط با مديريت دانش اسلامي و غربي به عمل مي آيد. در اين تحقيق، مشخص شد که کسب دانش، نگه داري ، به کارگيري و انتشار آن، چرخۀ حيات يا فرايند مديريت دانش از منظر منابع اسلامي هستند. همچنين فرايند مزبور از سکوت تا انتشار دانش، همگي فرايندي پويا و پيوسته به شمار مي روند و توقف و گسست در هر چرخه يا فرايند، کل حيات مجموعه را به مخاطره مي اندازد، و بعکس، حرکت مستمر و تکاملي دانش نه تنها موجب خلق دانش جديد در سازمان مي گردد، بلکه تصميم گيري را بهبود مي بخشد، مزيت رقابتي پايدار را براي سازمان ايجاد مي کند و به طور کلي، عملکرد سازمان را مي افزايد.

كليدواژه ها: دانش، مديريت دانش، مديريت دانش اسلامي، مباني فلسفي، معرفت شناسي.