Islam va Pazhuheshhaye Modiriyati, Volume 15, Issue 1, No 30, Year 2026, Pages 121-140

    Identifying the Components Effective in Organizational Ethics in Schools

    Article Type: 
    Research
    Writers:
    ✍️ Zahra Ahmadizamani / PhD in Humanities, Imam Sadiq University, Tehran, Iran / z.ahmadi@isuw.ac.ir
    Goodarzi / PhD in Humanities, Imam Sadiq University, Tehran, Iran / a.goodarzi@isu.ac.ir
    dor 20.1001.1.22516522.1404.15.1.6.2
    doi10.22034/modiriyati.2026.5003447
    Abstract: 
    The purpose of this paper is to identify the effective components of organizational ethics in schools. This research constitutes a qualitative, descriptive-analytical study. The requisite data for achieving the research objectives were collected through a review of available sources pertinent to the research topic, utilizing note-taking forms, and were subsequently analyzed using qualitative methods. The research findings indicate that the effective components of organizational ethics can be categorized into three levels. At the individual level, reforming attitudes, instigating attitudinal change, and reinforcing the internal locus of control; at the organizational level, fostering intrinsic organizational motivation, ensuring ethical predictability within the organization, designing an organizational ethics-building program, providing continuous and comprehensive training, creating a foundation for acquiring practical skills and organizational spirituality; and at the macro and extra-organizational level, establishing regular and active communication with other educational organizations and engaging in charitable and public welfare activities, are among the influential components in fostering organizational ethics. It is concluded that any program aimed at optimizing the organizational ethics process—in educational organizations broadly and in schools specifically—necessitates a strategic vision and a comprehensive, systematic plan by educational leaders, adopting a process-oriented approach.
    چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
    Title :شناسایی مؤلفه‌های اثرگذار بر اخلاق سازمانی در مدرسه
    Abstract: 
    هدف این نوشتار شناسایی مؤلفه‌های اثرگذار بر اخلاق سازمانی در مدرسه است. این پژوهش، کیفی از نوع توصیفی ـ تحلیلی است. داده‌های لازم جهت نیل به اهداف پژوهش با مطالعة منابع موجود و مرتبط با موضوع پژوهش و با استفاده از فرم‌های فیش‌برداری، گردآوری شده و به‌شیوه‌های کیفی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته‌اند. یافته‌های پژوهش بیانگر آن است که مؤلفه‌های اثرگذار بر اخلاق سازمانی را در سه سطح می‌توان تقسیم کرد. در سطح فردی، اصلاح و ایجاد تغییر در نگرش و تقویت کانون کنترل درونی، در سطح سازمانی، انگیزش درونی سازمان، پیش‌بینی‌پذیری اخلاق در سازمان، طراحی برنامة اخلاقی‌سازی سازمان، آموزش مستمر و فراگیر، بسترسازی برای کسب مهارت‌های عملی و معنویت سازمانی، و در سطح کلان و برون‌سازمانی، ارتباط منظم و فعال با دیگر سازمان‌های تربیتی و مشارکت در فعالیت‌های خیریه و عام‌المنفعه، از جمله مؤلفه‌های تأثیرگذار بر اخلاق در سازمان هستند. چنین نتیجه‌گیری می‌شود که هر گونه برنامه جهت بهینه‌سازی فرایند اخلاق سازمانی، سازمان‌های آموزشی در معنای اعم و مدرسه در معنای اخص، نیاز دیدگاه راهبردی و برنامة جامع و نظام‌مند رهبران تربیتی با رویکرد فرایندی است.
    References: 
    • احمدرش، رشید و عبدالملکی، شوبو (1399). ارائة الگوی عملکرد تعالی مدیریت مدرسه مبتنی بر مدل سه‌شاخگی. فصلنامة علمی مدیریت مدرسه، 8(3)؛ 1ـ23.
    • امیرکبیری، علیرضا و داروئیان، سهیلا (1390). برداشت‌های اخلاق حرفه‌ای مدیران در کسب‌وکارهای کوچک و متوسط. فصلنامة اخلاق در علوم و فناوری، 6(1)، 84ـ93.
    • امینی فسخودی، عباس (1387). پویایی اخلاق تجاری: تابعی از فرهنگ و زمان. فصلنامة اخلاق در علوم و فناوری، 3(3 و 4)، 1ـ12.
    • انصاری، محمداسماعیل و اردکانی، محمدشاکر (1392). اخلاق کار اسلامی و تعهد سازمانی در کارکنان دانشگاه علوم پزشکی اصفهان. مجلة ایرانی اخلاق و تاریخ پزشکی، 6(2)، 40ـ52.
    • بیک‌نژاد، جعفر؛ صادقی، محمد و ابراهیم‌پور، داود (1391). تأثیر عوامل سازمانی بر رشد اخلاق حرفه‌ای کارکنان. فصلنامة اخلاق در علوم و فناوری، 7(2)، 41ـ51.
    • بهرامی، حمزه‌علی؛ شانظری، جعفر و هاشمی، مریم‌السادات (1403). تحلیلی بر کاربردهای عملی نظریة اخلاقی علامه مجلسی. معرفت اخلاقی، 16(2)، 53ـ66.
    • پاکزاد، محمدامین؛ حلت‌آبادی فراهانی، محمدابراهیم؛ غفوری، سمیه و خسروی طناک، محمد (1401). رشد اجتماعی دانش‌آموزان: نقش پیش‌بینی هوش اخلاقی و فرهنگ مدرسه. مجلة اخلاق زیستی، 12(37)، 13ـ22.
    • پوزاد، نواکرم و ناروئی‌نژاد، قاسم (۱۳۹۶). رابطة بین اخلاق اسلامی کار و بهزیستی روان‌شناختی معلمان. در: همایش علمی پژوهشی استانی راهبردها و راهکارهای ارتقای کیفیت در آموزش و پرورش. میناب:
    •  https://civilica.com/doc/697415.
    • ترچانی، محبوبه و مرتضوی، سیدجواد (1398). نقش فرهنگ سازمانی بر اخلاق حرفه‌ای در سازمان‌ها. چهارمین کنفرانس ملی در مدیریت کسب‌وکار و بازرگانی. تهران: دبیرخانة دائمی کنفرانس.
    • حافظ‌کمال، محمد (1401). رابطة بین فرهنگ سازمانی حاکم بر مدرسه و اخلاق حرفه‌ای مدیران با مسئولیت‌پذیری معلمان مدارس ابتدایی پسرانة شهرستان خنجین. فصلنامة رویکردهای پژوهشی نوین در مدیریت و حسابداری، 6(85)، 609ـ630.
    • حسنی، محمد؛ عباسی خالجیری، سمیرا و قالوندی، حسن (1395). تحلیل رابطة فعالیت‌های منابع انسانی با نگرش مثبت به کار و اخلاق سازمانی. فصلنامة اخلاق در علوم و فناوری، 11(4)، 90ـ100.
    • رجبانی، ندا؛ قلی‌پور، آرین و غفاری، محمد (1393). ارتباط نهادینه‌سازی اخلاق با کیفیت زندگی کاری، رضایت شغلی و تعهد سازمانی. پژوهش‌های مدیریت منابع سازمانی، 4(2)، 101ـ120.
    • رضایی کلانتری، مرضیه (1397). بررسی رابطة خودکارآمدی و منبع کنترل با اخلاق حرفه‌ای معلمان پایة دوم ابتدایی. پژوهش‌های نوین علوم انسانی، 2(7)، 129ـ143.
    • سرمدی، محمدرضا (1395). ارائة مدل علمی اخلاق کار اسلامی و تعهد سازمانی با نقش واسطه‌ای عدالت سازمانی و ارزش‌های شغلی. رهیافتی نو در مدیریت آموزشی، 7(3)، 61ـ73.
    • سپهوند، رضا؛ عارف‌نژاد، محسن؛ زارع، فرجام و سپهوند، مهدیه (1398). اثر معنویت سازمانی بر آنومی سازمانی با تأکید بر نقش میانجی اخلاق کار. مدیریت در دانشگاه اسلامی، 8(2)، 171ـ188.
    • سنگری، نگین؛ نائینی، ابوالفضل و پورولی، بهروز (1392). تأثیر دینداری و اخلاق کار اسلامی بر سختکوشی کارکنان. مطالعات رفتار سازمانی، 3(1ـ2)، 101ـ116.
    • *شورای عالی آموزش و پرورش (1390). سند تحول بنیادین آموزش و پرورش. تهران: دبیرخانة شورای عالی آموزش و پرورش.
    • *شورای عالی آموزش و پرورش (۱۳۹۱). برنامة درسی ملی جمهوری اسلامی ایران. تهران: دبیرخانة شورای عالی آموزش و پرورش.
    • طباطبایی، سیدمحمدحسین (1379). تفسیر المیزان. قم: دفتر انتشارات اسلامی جامعة مدرسین حوزة علمیة قم.
    • عسگری، ناصر؛ نیکوکار، غلامحسین و امینی، محمد (1393). بررسی رابطة اخلاق اسلامی و رفتار شهروندی سازمانی. مدیریت اسلامی، 22(1)، 123ـ139.
    • عزیزی، کریم؛ رضایی، زمان‌علی و میری، سیدیاسر (1399). رابطة فرهنگ مدرسه و اخلاق حرفه‌ای با دلبستگی شغلی؛ مطالعة موردی: معلمان دورة ابتدایی آموزش و پرورش شهرستان محمودآباد. پنجمین کنفرانس ملی رویکردهای نوین در آموزش و پرورش. محمودآباد، مازندران: سیویلیکا.
    • علوی، سیدمحمدهادی علوی؛ فرنیا، حامد و بهداشتی خسروشاهی، کوثر (1403). توانمندی مدیران آموزشی در توسعة حرفه‌ای مدارس. تهران: جالیز.
    • فقیهی، ابوالحسن و رضایی‌منش، بهروز (1385). اخلاق اداری: سیری در گذشته و حال. فصلنامة مطالعات مدیریت، (47)، 1ـ26.
    • فریدونی، مسعود و علیدوست قهفرخی، ابراهیم (1394). ارتباط بین معنویت سازمانی با رفتار شهروندی سازمانی. مدیریت ورزشی، 7(6)، 921ـ933.
    • قراملکی، احد فرامرز؛ برخورداری، زینب و موحدی، فائزه (1395) اخلاق حرفه‌ای در مدرسه. تهران: مؤسسة شهید مهدوی.
    • قراملکی، احد فرامرز (1385). روش‌شناسی مطالعات دینی. مشهد: دانشگاه علوم اسلامی رضوی.
    • کاظمی، علی؛ کنجکاومنفرد، امیررضا؛ محمودی میمند، مرتضی و کنجکاومنفرد، علیرضا (1393). واکاوی عوامل مؤثر بر اخلاق سازمانی با استفاده از مدل‌یابی معادلة ساختاری. فرایند مدیریت توسعه. 27(4)، 66ـ47.
    • کرم‌دخت، رقیه (1390) بررسی رابطة بین اخلاق سازمانی مدیران و اثربخشی سازمانی مدارس متوسطة شهرستان بابلسر. پژوهش‌های رهبری و مدیریت آموزشی. 5(1)، 115ـ126.
    • گیوریان، حسن (1384). مدل‌ها و نظریه‌های اخلاقی در سازمان و مدیریت. فصلنامة تحول اداری، 6(49)، 127ـ148.
    • مطهری، مرتضی (1378). مجموعه آثار. قم: صدرا.
    • مرضایی، زینب؛ هاشمی، سیداسماعیل؛ نعامی، عبدالزهرا و بشلیده، کیومرث (1394). اخلاق کار اسلامی و قصد ترک شغل: نقش واسطه‌ای تعهد سازمانی. روان‌شناسی معاصر (مجموعه مقالات پنجمین کنگرة انجمن روان‌شناسی ایران)، (10)، 1469ـ1472.
    • محمدی‌مهر، مژگان؛ خانی، حامد و هاشمی، ماجد (1393). بررسی اخلاق حرفه‌ای سازمانی از دیدگاه معلمان مدارس متوسطة شهر سنندج. نشریة مطالعات آموزشی مرکز مطالعات و توسعة آموزش پزشکی دانشگاه علوم پزشکی ارتش، 2(1)، 1ـ12.
    • منطقی، محسن (1397). بررسی رابطة اخلاق سازمانی و معنویت سازمانی. معرفت فرهنگی اجتماعی، 9(4)، 89ـ109.
    • میرمعزی، سیدحسین (1395). اخلاق اسلامی و مذهب اقتصادی اسلام. فصلنامة علمی ـ پژوهشی اقتصاد اسلامی، 16(62)، 32ـ59.
    • نصرآبادی، علی‌باقی و سلیمانی، مجید (1392). نقش فرهنگ سازمانی در تعالی اخلاق حرفه‌ای در سازمان‌ها. نشریة مدیریت فرهنگی، 7(21)، 87ـ102.
    • نوربخش، پریوش و راشدی، مهری (1393). رابطة علّی بین منبع کنترل و اخلاق سازمانی با رضایت شغلی: ارائة مدلی برای محیط کار. مدیریت ورزشی، 6(3)، 531ـ544.
    • نهاوندیان، محمد (1385). درآمدی بر اخلاق کسب و کار در محیط جهانی. تهران: مرکز ملی مطالعات جهانی شدن.
    • وجدانی، فاطمه (1400). اخلاق حرفه‌ای در تربیت. تهران: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
    References: 
    • Ashton, C. & Orme, G. (2003). Ethics a foundation competency. Industrial and 190 commercial training, 35(5), 184-190.
    • Barker, C. & Coy, R. (2004). The Power of Culture: Driving today’s Organization. Australia: McGraw- Hill.
    • Conaock, M. & Johns, L. (1998). TQM and its humanistic orientation towards organizational analysis. The TQM magazine 10 (40293-301).
    • Fisher, Josie & Bonn, Ingrid (2007). Internatinal Strategies and ethics: exploring the tension between head office and subsidiaries. management Decision, 45(10), 1560-1572.
    • Ingrid, N. (2004). Factors impacting on ethical in behavior in organizations. Pretoria, South Africa: University of pretoria Repository.
    • Kutcher, E. J.; Bragger, J. D.; Rodriguz-Sredinicki, O. & Masco, J. L. (2010). The role of religiosity in strees, job attitudes and organizational citizenship behavior. Journal of Business Ethics, 95(3), 319-337.
    • Lee, M. R. (2009). E-ethical leadership for virtual project teams. International Journal of Project Management, 27(5), 456- 463
    • Long, B. S. & Mills, J. H. (2010). Workplace spirituality, contested meaning and the culture of organization: A critical sense making account. Journal of Organizational Change Management, 23(3), 325-341.
    • Paul Dana, Leo (2004). Handbook of Research on International Entrepreneurship. Cheltenham, UK / Northampton, MA: Edward Elgar Publishing.
    • Ren, p.; Anthony, M.; Chapman, B. P.; Heffner, K. & Lin, F. (2017). Amygdala functional connectivity is associated with locus of control in the context of cognitive aging. Neuropsychologia, 99, 199-206.
    • Vibert, Conor (2004). Theories of Macro Organizational Behavior: A Handbook of Ideas and Explanations. Armonk, NY : M.E. Sharpe.
    • Wells, Barron & Spinks, Nelda (1996), Ethics must be communicated from the top. Career Development international, 1(7), 28-30.
    • Zairi, M. & Peters J. (2002). The Impact of Social Responsibility on Business Performance. Managerial Auditing Journal, 17(4), 422-456.
    Cite this article: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Ahmadizamani, Zahra، گودرزی، اکرم. (2026) Identifying the Components Effective in Organizational Ethics in Schools. Islam va Pazhuheshhaye Modiriyati, 15(1), 121-140 https://doi.org/10.22034/modiriyati.2026.5003447.

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Zahra Ahmadizamani؛ اکرم گودرزی."Identifying the Components Effective in Organizational Ethics in Schools". Islam va Pazhuheshhaye Modiriyati, 15, 1, 2026, 121-140

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Ahmadizamani, Z، گودرزی، اکرم.(2026) 'Identifying the Components Effective in Organizational Ethics in Schools', Islam va Pazhuheshhaye Modiriyati, 15(1), pp. 121-140

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Ahmadizamani, Z، گودرزی، اکرم. Identifying the Components Effective in Organizational Ethics in Schools. Islam va Pazhuheshhaye Modiriyati, 2026; 15(1): 121-140